Odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie prawa jazdy
Podejrzewasz, że policja niesłusznie zatrzymała Twoje prawo jazdy? Masz wątpliwości co do okoliczności, w jakich się to odbyło lub przeprowadzonych procedur? Na czym dokładnie polega przypadek niesłusznego zatrzymania prawa jazdy i jak otrzymać rekompensatę w takiej sytuacji?
Bezprawne zatrzymanie prawa jazdy - zadośćuczynienie
Od 2016 r. możliwe jest zatrzymanie prawa jazdy drogą decyzji administracyjnej za przekroczenie prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym, jedynie na podstawie notatki policyjnej. Co jednak, jeśli kierowca kwestionuje pomiar prędkości lub z innych powodów uważa, że decyzja policjantów jest niesłuszna? Nie ma możliwości uniknięcia zatrzymania prawa jazdy, ale jeżeli faktycznie nie było podstaw do takiego działania, można otrzymać odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie dokumentu.
Wydany w dniu 13 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. K 4/21 Trybunał Konstytucyjny wyrok sprawił, że automatyzm odbierania prawa jazdy na 3 miesiące w przypadku przekroczenia prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym został wyłączony. Nie oznacza to, że policja nie może odebrać kierowcy prawa jazdy, ale zmienia nieco procedurę postępowania. Wcześniej zatrzymanie dokumentu odbywało się automatycznie – policja przekazywała informację staroście o stwierdzonym wykroczeniu, a starosta wydawał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności.
W związku z wymienionym wyrokiem TK obecnie policja zatrzymuje prawo jazdy w sytuacji ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Musi jednak przesłać do starosty kompletny materiał dowodowy mogący być podstawą do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja ta jest wydawana dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Tym samym kierowca może dowodzić, że nie doszło do przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie muszą być rozstrzygnięte, zanim zostanie nałożona sankcja. Co ważne – do czasu wydania decyzji administracyjnej, kierowca może prowadzić samochód.
Błędny pomiar prędkości a bezzasadne zatrzymanie prawa jazdy
Najczęściej przesłanką świadcząca o bezzasadności zatrzymania prawa jazdy jest podejrzenie błędnego pomiaru prędkości. W tym przypadku dokładne dane mają znaczenie, ponieważ do natychmiastowego zatrzymania dokumentu prawa jazdy może dojść tylko wtedy, gdy kierowca przekroczył dozwoloną prędkość o co najmniej 50 km/h w obszarze zabudowanym. Przy przekroczeniu dozwolonej prędkości o 49 km/h policja nie ma prawa zatrzymać prawa jazdy. To stwarza możliwość uzasadnienia swoich racji i otrzymania odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie prawa jazdy.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie za bezprawne zatrzymanie prawa jazdy - podstawa prawna
Istnieje kilka przepisów, które stanowią podstawę do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie za bezprawne zatrzymanie prawa jazdy – nie tylko w przypadku błędnego pomiaru prędkości, ale także w innych okolicznościach.
Art. 417 Kodeksu cywilnego
Art. 417 Kodeksu cywilnego mówi, że:
§1. Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa (…)
W związku z tym za niesłuszne działania Policji możesz się ubiegać o zadośćuczynienie od Skarbu Państwa. Jeśli uważasz, że Twoje prawo jazdy zostało zatrzymane niesłusznie, możesz wytoczyć powództwo o odszkodowanie na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego. Należy wówczas wykazać niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie policji, np. użycie niesprawnego sprzętu do pomiaru prędkości czy stężenia alkoholu w organizmie.
Art. 448 Kodeksu cywilnego
Podstawę do uzyskania odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie prawa jazdy może też stanowić art. 448 Kodeksu cywilnego. Mówi on, że:
W razie naruszenia dobra osobistego, sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
W tym przypadku należy wykazać doznaną w wyniku działania organów władzy publicznej krzywdę (a nie szkodę). Trzeba zatem wykazać, że na skutek zatrzymania prawa jazdy doszło do naruszenia Twoich praw osobistych. Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego są to w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska.
Jak uzyskać odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie prawa jazdy?
Istnieje sporo możliwości uzyskania odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie prawa jazdy. Zadośćuczynienie wymaga jednak dobrego umotywowania pozwu. Tylko wtedy masz szanse, że wyrok sądu będzie korzystny dla Ciebie. Jeżeli uważasz, że nie było wystarczających podstaw do odebrania prawa jazdy zgodnie z prawem lub że policjanci nie dotrzymali procedur, warto zasięgnąć porady prawnika – najlepiej specjalizującego się w tego typu sprawach.
